Không cùng lĩnh vực nghiên cứu, không cùng cách tiếp cận, nhưng hai đội thi của FPT School Hải Phòng lại gặp nhau ở một điểm chung là sử dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề rất thật của cuộc sống.
Một nhóm biến Roblox – nền tảng trò chơi quen thuộc với giới trẻ thành không gian học tập về lịch sử và văn hóa địa phương. Nhóm còn lại xây dựng trợ lý AI hỗ trợ tuyển dụng nhằm nâng cao tính công bằng trong sàng lọc hồ sơ ứng viên.
Từ những ý tưởng xuất phát từ thực tiễn, các dự án của FSchoolers không chỉ thể hiện khả năng ứng dụng công nghệ mà còn cho thấy sự quan tâm đến những nhu cầu của cộng đồng và xã hội. Trước đó, hai dự án cũng đã để lại dấu ấn tại chung kết STEMPETITION toàn quốc của FPT Schoools 2026 khi cùng giành Giải Nhất, minh chứng cho tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của các ý tưởng.
Khi học sinh nhìn thấy cơ hội trong những điều quen thuộc
Ý tưởng của đội FIVESTAR bắt đầu từ một thực tế rất gần gũi. Qua khảo sát, nhóm nhận thấy phần lớn học sinh đều dành nhiều thời gian cho các nền tảng trò chơi điện tử, trong đó Roblox là một trong những cái tên phổ biến nhất.
Thay vì nhìn nhận đây là một vấn đề cần ngăn cấm, các em lại đặt ra một câu hỏi khác. “Game không hề xấu. Điều quan trọng là chúng ta sử dụng nó như thế nào. Chúng em muốn biến những điều học sinh yêu thích thành cơ hội để các bạn hiểu hơn về quê hương mình,” đại diện nhóm FiveStar em Nguyễn Thiện Toàn, học sinh lớp 11A5 chia sẻ.
Từ suy nghĩ đó, nhóm bắt tay xây dựng một thế giới ảo trên Roblox, nơi người chơi có thể khám phá các địa danh nổi tiếng của Hải Phòng như Ga Hải Phòng, Nhà hát Lớn thành phố, tượng nữ tướng Lê Chân hay khu vực sông Bạch Đằng.
Mỗi địa danh đều được tái hiện bằng mô hình 3D và tích hợp hệ thống câu hỏi, nhiệm vụ tương tác liên quan đến lịch sử, văn hóa và kiến trúc địa phương. Học sinh không còn chỉ đọc thông tin trên sách hay slide mà trực tiếp bước vào hành trình khám phá bằng chính nhân vật của mình.
Để phát triển nội dung, nhóm tận dụng các công cụ AI hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, xây dựng hệ thống câu hỏi và cá nhân hóa trải nghiệm học tập. Hệ thống còn có khả năng ghi nhận quá trình học của người chơi để đưa ra những thử thách phù hợp với từng cá nhân.
Kết quả thử nghiệm cho thấy nhiều học sinh chủ động tìm hiểu thêm về lịch sử và văn hóa Hải Phòng sau khi trải nghiệm dự án. “Điều khiến chúng em vui nhất không phải là các bạn chơi game lâu hơn, mà là sau khi chơi, nhiều bạn bắt đầu tò mò về những địa danh của thành phố mình và muốn tìm hiểu thêm,” thành viên nhóm FiveStar, em Nghiêm Trần Thái Dương, học sinh lớp 11A5 cho biết.
Trong khi đó, đội Support HR lại xuất phát từ một câu chuyện hoàn toàn khác. Đề tài “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng hệ thống hỗ trợ tuyển dụng thực tập sinh nhằm nâng cao tính công bằng và hiệu quả sàng lọc hồ sơ” xuất phát từ một trăn trở rất thực tế của các thành viên.
Trong quá trình tìm hiểu về thị trường lao động và các hệ thống tuyển dụng hiện nay, nhóm nhận ra rằng nhiều doanh nghiệp vẫn phải dành rất nhiều thời gian để đọc hồ sơ thủ công. Trong khi đó, các hệ thống lọc CV tự động thường phụ thuộc quá nhiều vào từ khóa, dẫn đến nguy cơ bỏ sót những ứng viên thực sự phù hợp chỉ vì cách trình bày hoặc cách diễn đạt khác nhau.
“Chúng em nhận ra có những ứng viên rất giỏi nhưng lại bị loại chỉ vì CV không chứa đúng từ khóa mà hệ thống yêu cầu. Điều đó khiến chúng em nghĩ rằng phải có một cách đánh giá công bằng hơn,” đại diện đội Support HR, em Trương Minh Hoàng Phúc, học sinh lớp 12A2 chia sẻ.
Từ đó, nhóm đặt mục tiêu xây dựng một trợ lý AI có khả năng hiểu ngữ nghĩa thay vì chỉ tìm kiếm từ khóa đơn thuần. Để giảm thiểu nguy cơ thiên vị, hệ thống được thiết kế theo nguyên tắc “tuyển dụng mù”. AI không tiếp cận các thông tin dễ gây định kiến như giới tính, tuổi tác hay hình ảnh ứng viên mà chỉ tập trung đánh giá mức độ phù hợp giữa năng lực và yêu cầu công việc.
Nhóm sử dụng nhiều bộ dữ liệu chuyên ngành để huấn luyện mô hình, đồng thời tích hợp công nghệ RAG nhằm đảm bảo mọi đánh giá đều dựa trên dữ liệu thực tế thay vì suy luận cảm tính.
Không chỉ dừng ở lý thuyết, dự án còn được đưa đi thử nghiệm tại 5 doanh nghiệp với 10 bản mô tả công việc và 50 hồ sơ thực tế. Kết quả cho thấy hệ thống có thể rút ngắn đáng kể thời gian sàng lọc hồ sơ, từ khoảng một giờ xuống còn chưa tới năm phút cho mỗi đợt đánh giá.
Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được vấn đề của con người
Điểm chung của cả hai dự án không nằm ở AI hay những thuật toán phức tạp, mà ở cách các em lựa chọn công nghệ để giải quyết những bài toán cụ thể.
Với FiveStar, công nghệ giúp lịch sử và văn hóa địa phương trở nên gần gũi hơn với học sinh thông qua trải nghiệm khám phá. Với Support HR, AI được sử dụng để giảm thiểu định kiến trong tuyển dụng và giúp doanh nghiệp sàng lọc hồ sơ hiệu quả hơn.
Để kiểm chứng tính khả thi, đội Support HR đã đưa hệ thống đi thử nghiệm thực tế tại nhiều doanh nghiệp với các bộ dữ liệu tuyển dụng thật. Kết quả cho thấy thời gian sàng lọc hồ sơ có thể giảm từ khoảng một giờ xuống chỉ còn vài phút cho mỗi đợt đánh giá.
Theo thầy Nguyễn Hoàng Hiệp, giáo viên hướng dẫn đội Support HR, giá trị lớn nhất của dự án không nằm ở tốc độ xử lý. “Điều đáng quý nhất là các em không dùng AI để thay thế con người, mà dùng AI để giúp quá trình tuyển dụng trở nên minh bạch và công bằng hơn. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó tạo thêm cơ hội cho con người,” thầy chia sẻ.
Ở dự án FiveStar, thầy Nguyễn Văn Đạo cũng nhìn thấy một giá trị tương tự: “Điều khiến tôi ấn tượng nhất là các em không xem game chỉ là công cụ giải trí. Các em biến nó thành môi trường học tập, nơi học sinh được khám phá, trải nghiệm và chủ động tiếp nhận kiến thức. Đó là một hướng tiếp cận rất phù hợp với thế hệ trẻ hiện nay”, thầy nhấn mạnh.
Khi những ý tưởng táo bạo trở thành giá trị thực
Sự thành công của FiveStar và Support HR không chỉ đến từ năng lực công nghệ, mà còn từ sự mạnh dạn theo đuổi những lối đi khác biệt. Một nhóm đưa trò chơi quen thuộc vào giáo dục lịch sử, một nhóm lại tự tin giải quyết bài toán tuyển dụng vốn là địa hạt của các chuyên gia nhân sự.
Chính việc dám nghĩ, dám làm đã giúp các em tạo nên dấu ấn riêng biệt. Em Mai Xuân Nghĩa (lớp 11A5, nhóm FiveStar) chia sẻ: “Ở FPT School Hải Phòng, chúng em được khuyến khích thử nghiệm và được trao cơ hội để biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế. Điều đó giúp học sinh tự tin hơn khi bắt tay vào những dự án lớn.”
Sau tất cả, giá trị lớn nhất từ các dự án này không nằm ở những danh hiệu, mà là minh chứng cho một thế hệ học sinh FPT Schools sẵn sàng quan sát cuộc sống, chủ động tìm lời giải cho những vấn đề xung quanh bằng chính kiến thức và sự sáng tạo của mình. Những ý tưởng mang lại giá trị lớn nhất đôi khi không bắt đầu từ những công nghệ quá xa vời, mà xuất phát từ những mong muốn rất giản dị: giúp bạn bè thêm yêu lịch sử quê hương, hay mang lại một cơ hội nghề nghiệp công bằng hơn cho mọi người.
Và chính từ những trăn trở đời thường ấy, học sinh FPT School Hải Phòng đã và đang tiếp tục khẳng định bản lĩnh của những công dân số thế hệ mới, những người dùng công nghệ để kiến tạo một cuộc sống tốt đẹp hơn.
