HIỂU CÁCH HỌC ĐỂ XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÙ HỢP
Mỗi học sinh có một cách tiếp nhận và xử lý thông tin khác nhau. Cùng đứng trước một khối lượng kiến thức, có bạn ghi nhớ tốt thông qua hình ảnh, có bạn cần lắng nghe và trao đổi, trong khi một số bạn lại tiếp thu hiệu quả hơn khi trực tiếp thực hành. Vì vậy, thay vì tìm kiếm một công thức chung cho tất cả, việc hiểu bản thân và lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp quá trình học tập trở nên chủ động, khoa học hơn.
Xuất phát từ định hướng đó, Trường THPT FPT tổ chức workshop “Kỹ năng học tập” dành cho FSchoolers Khóa 14. Chương trình mang đến cho học sinh Khối 10 những kiến thức về cách não bộ tiếp nhận thông tin, phương pháp duy trì sự tập trung, kiểm soát tiến độ và ghi nhớ kiến thức.
Đặc biệt, workshop không chỉ hướng học sinh đến việc “học nhiều hơn” mà còn giúp các bạn suy nghĩ về cách học hiệu quả hơn. Khi hiểu được đặc điểm của bản thân, học sinh có thể từng bước xây dựng một chiến lược học tập mang tính cá nhân hóa, phù hợp với từng môn học, mục tiêu và năng lực.
KHÁM PHÁ HAI TRẠNG THÁI TƯ DUY TRONG QUÁ TRÌNH HỌC
Một trong những nội dung được FSchoolers Khóa 14 tìm hiểu tại workshop là tư duy tập trung và tư duy phân tán – hai trạng thái đóng vai trò khác nhau trong quá trình não bộ xử lý thông tin.
Tư duy tập trung giúp người học dành sự chú ý cao độ cho một nhiệm vụ cụ thể, từ đó đào sâu vào vấn đề và xử lý những nội dung đang được tiếp cận. Đây là trạng thái cần thiết khi học kiến thức mới, giải bài tập hoặc thực hiện những nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung cao.
Trong khi đó, tư duy phân tán tạo điều kiện để não bộ có khoảng nghỉ và kết nối những thông tin đã tiếp nhận theo những cách khác nhau. Việc chuyển đổi hợp lý giữa hai trạng thái có thể giúp học sinh tránh duy trì sự tập trung liên tục trong thời gian quá dài, đồng thời tạo điều kiện để những ý tưởng hoặc mối liên hệ mới xuất hiện.
Từ nội dung này, FSchoolers có thêm cơ sở để nhìn nhận việc học không đơn giản là ngồi trước sách vở trong nhiều giờ. Hiệu quả còn phụ thuộc vào cách phân bổ thời gian, mức độ tập trung và khả năng nghỉ ngơi hợp lý trong quá trình tiếp thu kiến thức.
NHẬN DIỆN TRÌ HOÃN, KIỂM SOÁT TIẾN ĐỘ HỌC TẬP
Bên cạnh phương pháp tiếp nhận kiến thức, workshop “Kỹ năng học tập” cũng giúp học sinh nhận diện một trong những trở ngại phổ biến trong quá trình học: sự trì hoãn.
Trì hoãn có thể bắt đầu từ những điều rất quen thuộc như cảm giác nhiệm vụ quá khó, chưa biết bắt đầu từ đâu, thiếu động lực hoặc dễ bị phân tâm bởi những hoạt động khác. Khi không được kiểm soát, việc trì hoãn có thể khiến khối lượng công việc dồn lại, tạo áp lực và ảnh hưởng đến kết quả học tập.
Thông qua những kiến thức được chia sẻ, FSchoolers được định hướng quan sát nguyên nhân khiến bản thân trì hoãn thay vì chỉ cố gắng ép mình hoàn thành công việc. Từ đó, các bạn có thể chia nhỏ nhiệm vụ, xác định mức độ ưu tiên và theo dõi tiến độ theo từng giai đoạn.
Việc xây dựng kế hoạch cũng cần gắn với khả năng thực tế của mỗi người. Một lịch học quá dày có thể khó duy trì trong thời gian dài, trong khi kế hoạch rõ ràng, vừa sức và có mục tiêu cụ thể sẽ tạo điều kiện để học sinh chủ động hơn trong quá trình thực hiện.
HIỂU THẾ MẠNH BẢN THÂN QUA CÁC MÔ HÌNH HỌC TẬP
Mỗi người có những điểm mạnh khác nhau trong cách tiếp nhận thông tin. Chính vì vậy, việc tìm hiểu các loại hình trí thông minh và mô hình VARK trở thành một nội dung đáng chú ý tại workshop.
Thông qua các mô hình này, học sinh có cơ hội quan sát những đặc điểm nổi bật của bản thân và tìm hiểu cách mình thường tiếp nhận kiến thức. Chẳng hạn, một học sinh có thể phát huy tốt khả năng ghi nhớ thông qua hình ảnh, trong khi người khác lại tiếp thu thuận lợi hơn khi đọc tài liệu, nghe giảng hoặc trực tiếp thực hành.
Việc hiểu những đặc điểm này không nhằm giới hạn học sinh vào một phương thức duy nhất. Ngược lại, đây có thể là cơ sở để các bạn thử nghiệm nhiều cách học khác nhau và lựa chọn phương án phù hợp với từng hoàn cảnh.
Một môn học có thể cần cách tiếp cận khác với một môn học khác. Một mục tiêu ghi nhớ kiến thức cũng có thể cần phương pháp khác với việc giải quyết một bài toán hay hoàn thành một dự án. Khi biết linh hoạt điều chỉnh cách tiếp cận, học sinh có thể chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược học tập của riêng mình.
LÀM QUEN VỚI AI – MỞ RỘNG KHẢ NĂNG TỰ HỌC TRONG THỜI ĐẠI MỚI
Bên cạnh những phương pháp học tập truyền thống, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách học sinh tìm kiếm, tiếp cận và xử lý thông tin.
Workshop mở rộng nội dung đến việc sử dụng AI trong giáo dục, giúp FSchoolers có thêm góc nhìn về vai trò của công cụ này trong quá trình học tập. AI có thể hỗ trợ học sinh tìm kiếm ý tưởng, giải thích một khái niệm theo cách dễ hiểu hơn, gợi ý hướng tiếp cận một vấn đề hoặc hỗ trợ kiểm tra lại quá trình học.
Tuy nhiên, AI không nên trở thành công cụ thay thế hoàn toàn cho quá trình tư duy của người học. Việc sử dụng AI hiệu quả cần đi cùng khả năng đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin, chọn lọc nội dung và tự đưa ra kết luận.
Đây cũng là lý do học sinh cần hình thành thói quen sử dụng AI có trách nhiệm. Thay vì phụ thuộc vào câu trả lời có sẵn, FSchoolers được định hướng xem AI như một công cụ hỗ trợ để mở rộng khả năng tìm hiểu và tự học.
Khi kết hợp phương pháp học phù hợp với khả năng khai thác công nghệ, học sinh có thể chủ động hơn trong việc tìm kiếm kiến thức và giải quyết những vấn đề mới.
TỪ “HỌC ĐÚNG” ĐẾN “TỰ HỌC HIỆU QUẢ”
Điểm kết nối giữa các nội dung của workshop chính là khả năng tự học. Để trở thành một người học chủ động, học sinh cần hiểu mình, biết mình đang hướng tới mục tiêu nào và lựa chọn phương pháp phù hợp để tiến đến mục tiêu đó.
Từ việc nhận diện trạng thái tư duy, kiểm soát sự trì hoãn, tìm hiểu thế mạnh cá nhân đến việc khai thác AI, mỗi nội dung đều góp phần hình thành một cách tiếp cận toàn diện hơn với việc học.
Đối với FSchoolers Khóa 14, đây là những kiến thức có thể được áp dụng ngay trong đời sống học tập hằng ngày. Các bạn có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh cách phân bổ thời gian, thử nghiệm phương pháp ghi nhớ mới, chia nhỏ nhiệm vụ hoặc sử dụng công nghệ để hỗ trợ quá trình tìm hiểu kiến thức.
Quan trọng hơn, học sinh có thể hình thành thói quen tự đặt câu hỏi: Mình đang học như thế nào? Cách này có thực sự phù hợp với mình không? Mình có thể cải thiện điều gì?
CHỦ ĐỘNG HỌC TẬP, SẴN SÀNG THÍCH ỨNG VỚI THỜI ĐẠI MỚI
Hành trình học tập không chỉ là quá trình tiếp nhận kiến thức mà còn là hành trình mỗi học sinh tìm ra cách học phù hợp với chính mình. Với workshop “Kỹ năng học tập”, FSchoolers Khóa 14 có thêm những kiến thức cần thiết để hiểu cách não bộ hoạt động, nhận diện điểm mạnh, kiểm soát tiến độ và từng bước xây dựng chiến lược học tập cá nhân hóa.
Trong bối cảnh công nghệ và AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong giáo dục, khả năng tự học và thích ứng cũng trở thành yếu tố cần được chú trọng. Biết sử dụng công cụ đúng mục đích, kiểm chứng thông tin và duy trì tư duy độc lập sẽ giúp học sinh khai thác công nghệ hiệu quả mà không đánh mất vai trò chủ động của người học.
Từ những bài học tại workshop, FSchoolers Khóa 14 được khuyến khích bắt đầu hành trình hiểu mình – chọn cách học – làm chủ công cụ – chủ động phát triển. Đây sẽ là tiền đề để các bạn từng bước xây dựng phương pháp học tập phù hợp và sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu mới trong thời đại số.
