Không đóng vai người truyền thụ kiến thức một chiều, những người thầy tại FPT Schools đã chọn đứng sau, liên tục đặt câu hỏi ngược để kích thích tư duy phản biện. Chính phương pháp sư phạm thấu cảm và bản lĩnh trong mô hình giáo dục trải nghiệm đã giúp thầy và trò “ẵm” cú đúp Giải Nhất tại Vòng Chung kết toàn quốc Samsung Solve for Tomorrow 2026.
Từ câu hỏi của đứa trẻ đến triết lý công nghệ vị nhân sinh

Hai đội thi của FPT School Đà Nẵng và FPT School Cần Thơ ẵm trọn 2 giải Nhất tại Samsung solve for tomorrow 2026
Hành trình chinh phục ngôi vị cao nhất tại một trong những sân chơi công nghệ lớn nhất toàn quốc của học sinh FPT Schools không bắt đầu từ những cuốn sách khoa học khô mà khởi nguồn từ những trăn trở rất đời thường.
Đó là câu chuyện tại Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng, khi thầy và trò nhóm 4 thành viên NOVARISE vào bệnh viện quan sát quá trình phục hồi chức năng của trẻ nhỏ. Nghe tiếng thở dài ngây ngô của một em bé: “Cháu không thích tập, vì tập mãi một động tác chán lắm…”, thầy Nguyễn Thành Tú – giáo viên đồng hành và học trò đã trăn trở một bài toán lớn. Thay vì hướng dẫn các em làm một thiết bị cơ khí cao siêu để phô diễn kỹ thuật, thầy Tú đặt câu hỏi: “Làm sao để người dùng muốn tập luyện mỗi ngày?”.
Từ lòng trắc ẩn và mong muốn giải quyết nỗi đau thực tế ấy, sản phẩm nẹp tay robot trị liệu kết hợp trò chơi tương tác RehabPlay Arm ra đời.
Tương tự, tại Trường THPT FPT Cần Thơ, thầy Trần Thanh Hiếu đã đồng hành cùng nhóm học sinh CDTD đối mặt với nỗi lo của người nông dân miền Tây trước nguy cơ nhiễm kim loại nặng Cadimi trong nông sản xuất khẩu. Dưới sự định hướng của thầy, các em không làm khoa học trên giấy mà dấn thân nghiên cứu, biến những kiến thức liên môn thành hệ thống AI-IoT giám sát vườn sầu riêng mang tính thực chiến cao.
Cả hai người thầy đều chung một quan điểm: Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi xuất phát từ sự quan tâm đến con người và các vấn đề của xã hội, hay gần hơn là của chính địa phương nơi mình sinh sống.
Khi thầy không cho đáp án, trò buộc phải tư duy phản biện
Trong giáo dục truyền thống, áp lực phải có đáp án đúng ngay trang cuối sách đôi khi vô tình bóp nghẹt sự tò mò tự nhiên của học sinh. Nhưng tại FPT Schools, cả thầy Nguyễn Thành Tú lẫn thầy Trần Thanh Hiếu đều chọn một con đường chông gai hơn: biến phòng thí nghiệm thành một không gian đối thoại phản biện, nơi giáo viên đóng vai trò là người khơi nguồn tri thức.

Thầy Nguyễn Thành Tú (ngoài cùng bên trái) cùng học trò tại Chung kết Samsung solve for tomorrow 2026
Ở đầu cầu FPT School Đà Nẵng, khi bắt tay vào dự án nẹp tay robot trị liệu kết hợp game cho bệnh nhi, nhóm học sinh NOVARISE gồm các em từ lớp 7 đến lớp 9 bước vào một thế giới liên môn vô cùng phức tạp: từ việc nghiên cứu cách vận động của cơ xương tay người, tự tay dựng hình các bộ phận bằng phần mềm thiết kế 3D chuyên nghiệp, in các linh kiện cơ khí, cho đến viết mã lập trình và kết nối nhịp nhàng để chiếc nẹp robot có thể “điều khiển” trực tiếp các nhân vật trong trò chơi máy tính.
Trước thực tế động cơ servo quay sai chiều, góc chuyển động lệch chuẩn hoặc tín hiệu cảm biến không khớp nhịp, thầy Tú tuyệt đối không cầm chuột sửa code hay tự tay hàn mạch điện thay cho trò. Thay vào đó, thầy chọn cách đứng nhìn học trò bế tắc và đặt những câu hỏi gợi mở như các em nghĩ vì sao góc quay lại bị trễ nhịp hay nếu người sử dụng là một đứa trẻ có lực tay yếu hơn thì thiết bị có gây đau không. Những câu hỏi thử thách ấy buộc học sinh không được thỏa mãn với một nguyên mẫu chạy được mà phải lật tung vấn đề lên, tự tra tài liệu, tự tranh luận, tự đo đạc lại sai số dưới hai độ và quan trọng nhất là học được cách chịu trách nhiệm hoàn toàn trước từng dòng lệnh do chính tay mình tạo ra.
Cùng chung tư duy sư phạm ấy, ở đầu cầu FPT School Cần Thơ, khi đội CDTD đối mặt với hệ thống AI-IoT giám sát vườn sầu riêng và cảnh báo nguy cơ Cadimi hòa tan, thử thách lớn nhất không nằm ở lý thuyết sách vở mà nằm ở sự khắc nghiệt của thực tế ruộng vườn Đồng bằng sông Cửu Long. Dữ liệu thu thập từ môi trường thực tế luôn có độ nhiễu cao và số liệu thí nghiệm thường xuyên lệch pha so với kỳ vọng lý thuyết. Thầy Trần Thanh Hiếu không đưa ra đáp án mẫu hay áp đặt khuôn mẫu có sẵn, mà yêu cầu hai nam sinh phải tự ra vườn, tự làm thí nghiệm trên nhiều mẫu đất và tự xây dựng mô hình toán học để lọc dữ liệu. Dưới sự dẫn dắt đó, học sinh rèn được tư duy hoài nghi khoa học, không vội tin vào kết quả đầu tiên, biết tự soi chiếu hạn chế của chính sản phẩm và liên tục hiệu chuẩn để đạt độ tin cậy cao nhất.

Thầy Trần Thanh Hiếu (ngoài cùng bên phải) cùng học trò thực địa tại xã Phong Điền, TP Cần Thơ
Bản lĩnh người thầy trong mô hình giáo dục trải nghiệm
Khoảnh khắc hai đội thi đại diện cho FPT Schools được xướng tên ở ngôi vị cao nhất tại sân chơi quốc gia Samsung Solve for Tomorrow 2026 là minh chứng cho một hệ sinh thái giáo dục mang lại cho học sinh trải nghiệm thật để trưởng thành thật.
Hành trình đưa ý tưởng từ phòng lab của trường ra đấu trường quốc gia chưa bao giờ trải hoa hồng khi đã có những đêm phòng lab sáng đèn đến tận khuya, những bản in 3D hỏng hóc phải làm lại từ đầu hay những lần thử nghiệm liên tục qua 200 lần khiến động cơ nóng lên. Trong môi trường đó, bản lĩnh của người thầy áo cam không nằm ở kỹ thuật siêu đẳng mà nằm ở sự điềm tĩnh tâm lý truyền sang cho học sinh. Thầy Tú và thầy Hiếu luôn biến những cú vấp ngã thành bài học sư phạm đắt giá, dạy cho học trò chân lý rằng trong khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không có thất bại mà chỉ có dữ liệu mới. Chính sự đồng hành kiên trì ấy đã nhào nặn nên những học sinh FPT Schools vững vàng trước mọi câu hỏi hóc búa từ ban giám khảo và chinh phục điểm số tối đa.

Học sinh FPT Schools được thực hành các môn STEM, AI, Robotics trong chương trình Trải nghiệm thế giới thông minh của FPT Schools
Thành tích cú đúp Giải Nhất ở 2 bảng THCS và THPT cuộc thi STEM Samsung solve for tomorrow phản ánh trọn vẹn ADN của hệ thống FPT Schools, nơi học sinh không học công nghệ để giải các bài toán giả định trên giấy mà được khơi gợi lòng trắc ẩn để nhìn thấy những nỗi đau thực tế của xã hội, từ nỗi chán chường của bệnh nhi phục hồi chức năng đến nỗi lo của người nông dân miền Tây trước rào cản xuất khẩu.
Từ đó, AI, IoT hay tự động hóa được huy động như công nghệ vị nhân sinh để giải quyết các bài toán thiết thực. Dù là cơ sở năng động tại đô thị miền Trung hay môi trường nội trú kỷ luật, tự lập tại miền Tây, hệ thống FPT Schools đều nhất quán trao quyền tối đa cho học sinh, nơi thầy cô là người định hướng và phần còn lại thuộc về khát vọng dấn thân của tuổi trẻ.
Điều khiến những người thầy FPT Schools tự hào nhất sau ánh hào quang sân khấu không chỉ là chiếc cúp vinh danh quốc gia, mà là sự dịch chuyển trong nhận thức của học sinh từ tư duy làm sản phẩm qua môn sang tư duy tạo ra giải pháp thực tế phục vụ con người. Đó cũng chính là câu trả lời vì sao FPT Schools đang từng bước khẳng định vị thế dẫn đầu trong định hướng đào tạo STEM tại Việt Nam, nuôi dưỡng sự tò mò, tư duy phản biện và bản lĩnh để học sinh tự tin bước ra thế giới bằng chính đôi chân của mình.
Xem thêm về Hệ thống Phổ thông FPT tại đây.
