Trong khuôn khổ hai tuần định hướng trước năm học mới, học sinh khối 10 và 11 Trường THPT FPT Tây Hà Nội đã tham gia LA BÀN PDP – Chương trình Khảo sát năng lực SEL & Xây dựng lộ trình hướng nghiệp cá nhân. Hoạt động giúp học sinh từng bước nhận diện thế mạnh, mối quan tâm, mục tiêu cá nhân và có thêm cơ sở để chuẩn bị cho những lựa chọn học tập, nghề nghiệp trong tương lai.
Định hướng tương lai bắt đầu từ việc hiểu chính mình
Định hướng nghề nghiệp không nhất thiết phải chờ đến năm lớp 12, thời điểm học sinh đứng trước những quyết định về ngành học và trường đại học. Càng có cơ hội khám phá bản thân từ sớm, các em càng có thêm thời gian để trải nghiệm, điều chỉnh và kiểm chứng những lựa chọn của mình.
Xuất phát từ cách tiếp cận đó, LA BÀN PDP được triển khai dành cho học sinh khối 10 và 11 trong hai tuần định hướng trước năm học mới tại FSchool Tây Hà Nội.
Thay vì yêu cầu học sinh ngay lập tức trả lời câu hỏi “Sau này em sẽ làm nghề gì?”, chương trình bắt đầu từ những điều gần gũi hơn: các em có thế mạnh ở đâu, điều gì khiến mình hứng thú, trải nghiệm nào từng để lại nhiều ấn tượng hay đâu là những năng lực cần tiếp tục phát triển.
Thông qua quá trình nhìn lại bản thân, học sinh có thêm dữ liệu để từng bước hình thành định hướng phù hợp với khả năng và mong muốn cá nhân.
Học sinh khối 10 và 11 FSchool Tây Hà Nội tham gia Chương trình Khảo sát năng lực SEL & Xây dựng lộ trình hướng nghiệp cá nhân trong hai tuần định hướng.
Xây dựng “chân dung” cá nhân từ nhiều nhóm thông tin
Một trong những nội dung trọng tâm của LA BÀN PDP là giúp mỗi học sinh nhìn nhận bản thân từ nhiều khía cạnh thay vì dựa trên một kết quả học tập hay một bài kiểm tra riêng lẻ.
Các nhóm thông tin được khai thác bao gồm kết quả học tập, sở thích, năng khiếu, năng lực xã hội – cảm xúc (SEL), mối quan tâm nghề nghiệp, trải nghiệm cá nhân và những mục tiêu mà học sinh đang hướng tới.
Khi những dữ liệu này được đặt cạnh nhau, mỗi em có thể từng bước hình dung một bức tranh rõ ràng hơn về chính mình: đâu là điểm mạnh đang có, khía cạnh nào cần bồi đắp, điều gì thực sự khiến bản thân quan tâm và những lĩnh vực nào đáng để tiếp tục khám phá.
Điều quan trọng là kết quả khảo sát không được sử dụng để “xếp loại” hay gắn nhãn học sinh. Một sở thích ở hiện tại cũng không đồng nghĩa với việc các em bắt buộc phải lựa chọn một ngành nghề tương ứng trong tương lai.
Thay vào đó, những thông tin thu được đóng vai trò như dữ liệu tham khảo, giúp học sinh đặt thêm câu hỏi về bản thân và chủ động tìm kiếm câu trả lời thông qua quá trình học tập, trải nghiệm.
Các nhóm thông tin về học tập, sở thích, năng khiếu, năng lực SEL và mục tiêu cá nhân giúp học sinh có góc nhìn toàn diện hơn về bản thân.
Từ nhận diện bản thân đến xây dựng mục tiêu cụ thể
Hiểu mình là điểm khởi đầu, nhưng định hướng chỉ thực sự có ý nghĩa khi học sinh biết chuyển những điều mình nhận ra thành hành động cụ thể.
Vì vậy, sau bước khảo sát và phân tích thông tin cá nhân, LA BÀN PDP tiếp tục hướng dẫn học sinh suy nghĩ về ngành nghề, môi trường học tập, mục tiêu phát triển và những lựa chọn có thể phù hợp với mình trong từng giai đoạn.
Các em được làm quen với cách xây dựng OKR, xác định mục tiêu và theo dõi sự tiến bộ theo những mốc thời gian cụ thể. Một định hướng còn tương đối rộng như “muốn cải thiện tiếng Anh”, “quan tâm đến công nghệ” hay “muốn tìm hiểu du học” từ đó có thể được chuyển thành những mục tiêu rõ ràng hơn để thực hiện và đánh giá.
Cách tiếp cận này cũng tạo điều kiện để học sinh chủ động hơn với kế hoạch phát triển cá nhân. Thay vì chỉ chờ đến những thời điểm phải đưa ra quyết định, các em có thể từng bước thử nghiệm lựa chọn của mình thông qua môn học, câu lạc bộ, dự án, cuộc thi hoặc những hoạt động trải nghiệm trong những năm THPT.
FSchoolers được hướng dẫn xây dựng mục tiêu và theo dõi quá trình phát triển cá nhân theo từng giai đoạn.
Tìm hiểu nhu cầu du học và trải nghiệm quốc tế của học sinh
Song song với nội dung hướng nghiệp, LA BÀN PDP còn mở rộng góc nhìn tới nhu cầu học tập và trải nghiệm trong môi trường quốc tế của học sinh.
Nhà trường thực hiện khảo sát nhằm tìm hiểu những chủ đề mà các em đang quan tâm như cơ hội học bổng, việc học và sử dụng ngoại ngữ, chương trình trao đổi học sinh, những quốc gia hoặc trường học muốn tìm hiểu cũng như nhu cầu giao lưu, học tập và trải nghiệm văn hóa quốc tế.
Các thông tin thu thập được giúp Nhà trường hiểu rõ hơn mong muốn của học sinh ở từng giai đoạn. Đây là một trong những cơ sở để nghiên cứu, định hướng và kết nối các hoạt động phù hợp với nhu cầu thực tế.
Đối với học sinh, quá trình khảo sát cũng là dịp để các em bắt đầu suy nghĩ cụ thể hơn về khái niệm “hội nhập”. Một trải nghiệm quốc tế không chỉ nằm ở điểm đến mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị về ngoại ngữ, năng lực học tập, khả năng thích nghi, kỹ năng giao tiếp và sự chủ động khi bước vào một môi trường mới.
Khảo sát về du học và trải nghiệm quốc tế giúp Nhà trường có thêm cơ sở để xây dựng các hoạt động phù hợp với nhu cầu của học sinh.
Không tìm một đáp án duy nhất cho tương lai
Ở tuổi 15, 16, việc chưa xác định chính xác ngành nghề hay con đường tương lai là điều hoàn toàn bình thường. Sở thích có thể thay đổi, năng lực có thể tiếp tục được bồi đắp và một trải nghiệm mới đôi khi cũng có thể mở ra những lựa chọn mà học sinh chưa từng nghĩ tới.
Vì vậy, LA BÀN PDP không hướng tới việc đưa ra một đáp án cố định cho mỗi học sinh. Giá trị quan trọng hơn nằm ở việc giúp các em có phương pháp để hiểu bản thân, biết mình cần tìm hiểu thêm điều gì và chủ động hơn khi đứng trước những lựa chọn.
Trong những năm học tiếp theo, quá trình định hướng sẽ tiếp tục được bổ sung bằng trải nghiệm thực tế, những lần thử sức, sự đồng hành của thầy cô và chính những thay đổi trong nhận thức của mỗi học sinh.
Từ một bức tranh ban đầu về bản thân, các FSchoolers có thể từng bước hoàn thiện “chiếc la bàn” của riêng mình – không phải để biết trước toàn bộ con đường phía trước, mà để hiểu mình đang ở đâu, muốn tiến về hướng nào và cần chuẩn bị những gì cho hành trình ấy.
