Vừa qua, cô Đỗ Lan Phương – Giáo viên FPT School Millennia đã trình bày thành công nghiên cứu “Investigating Teacher Questioning in Vietnamese High School EFL Classrooms: Beliefs and Practices of Novice English Teachers in Teaching Vocabulary” tại VietTESOL International Convention 2026 (VIC 2026). Nghiên cứu xuất phát từ chính những quan sát trong lớp học, tập trung vào cách giáo viên đặt câu hỏi khi dạy từ vựng và khoảng cách giữa điều giáo viên mong muốn thực hiện với những gì thực tế diễn ra trong giờ học.
Từ câu chuyện trong lớp học đến một đề tài nghiên cứu
Trong quá trình học Tiếng Anh, từ vựng là nền tảng quan trọng để học sinh phát triển khả năng nghe, nói, đọc và viết. Tuy nhiên, một thực tế thường gặp là học sinh có thể nhớ nghĩa của từ mới nhưng chưa có nhiều cơ hội sử dụng những từ đó trong giao tiếp và các tình huống có ý nghĩa.
Ở chiều ngược lại, giáo viên cũng phải liên tục cân đối nhiều yếu tố trong một tiết học: thời lượng giới hạn, khối lượng nội dung cần hoàn thành và sự khác biệt về năng lực Tiếng Anh giữa các học sinh.
Từ những quan sát đó, cô Đỗ Lan Phương đặt câu hỏi: Giáo viên thực sự sử dụng câu hỏi như thế nào trong giờ học từ vựng? Những điều giáo viên tin rằng nên làm có được thể hiện đầy đủ trong thực tế lớp học hay không? Đây trở thành điểm khởi đầu cho nghiên cứu về hoạt động đặt câu hỏi của giáo viên Tiếng Anh mới vào nghề tại các lớp THPT ở Việt Nam.
Khi một câu hỏi có thể thay đổi cách học sinh tham gia vào giờ học
Nghiên cứu được thực hiện với 5 giáo viên Tiếng Anh mới vào nghề, thông qua quan sát lớp học và phỏng vấn. Kết quả cho thấy 99% câu hỏi được ghi nhận thuộc nhóm yêu cầu mức độ tư duy thấp, chủ yếu dùng để kiểm tra khả năng ghi nhớ, mức độ hiểu bài hoặc giúp giáo viên duy trì tiến độ tiết học.
Trong khi đó, các giáo viên đều nhận thức được vai trò của câu hỏi mở và câu hỏi gắn với thực tế. Nghiên cứu cho thấy khoảng cách giữa điều giáo viên mong muốn và những gì có thể triển khai trong lớp học chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thời lượng tiết học, khối lượng chương trình và sự khác biệt về năng lực Tiếng Anh của học sinh.
Từ “hỏi để kiểm tra” đến “hỏi để học sinh suy nghĩ”
Từ kết quả nghiên cứu, cô Lan Phương cho rằng một câu hỏi hiệu quả không nằm ở việc khó hay dễ, mà ở mục đích của câu hỏi và cách giáo viên tiếp tục khai thác câu trả lời của học sinh. Bên cạnh câu hỏi kiểm tra nhanh, giáo viên có thể tăng cường câu hỏi mở, dành thêm thời gian để học sinh suy nghĩ và đặt câu hỏi tiếp nối.
Qua đó, học sinh có thêm cơ hội sử dụng từ mới trong ngữ cảnh thực tế, thay vì chỉ ghi nhớ nghĩa của từ. Hoạt động hỏi – đáp vì thế có thể trở thành một công cụ giúp học sinh suy nghĩ sâu hơn, chủ động tương tác và sử dụng Tiếng Anh nhiều hơn ngay trong lớp học.
Mang những vấn đề từ lớp học đến cộng đồng chuyên môn quốc tế
Nghiên cứu của cô Đỗ Lan Phương đã được trình bày tại VietTESOL International Convention 2026, hội nghị quốc tế thường niên về giảng dạy và nghiên cứu Tiếng Anh, quy tụ các chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên và giáo viên trong nước và quốc tế.
Năm 2026, Hội nghị thu hút hơn 1.100 bài tóm tắt, trải qua quá trình phản biện và tuyển chọn học thuật trước khi được đưa vào chương trình chính thức.
Tại Hội nghị, cô Lan Phương trực tiếp giới thiệu kết quả nghiên cứu và trao đổi chuyên môn cùng cộng đồng giảng dạy Tiếng Anh. Đây cũng là cơ hội để một vấn đề rất gần gũi từ thực tế lớp học được đặt trong một cuộc thảo luận rộng hơn về phương pháp giảng dạy, tương tác giữa giáo viên – học sinh và cách tạo ra những giờ học ngoại ngữ hiệu quả hơn.
Nuôi dưỡng tinh thần nghiên cứu và đổi mới trong đội ngũ giáo viên FPT School Millennia
Việc cô Đỗ Lan Phương trình bày thành công nghiên cứu tại VietTESOL International Convention 2026 ghi dấu tinh thần chủ động học hỏi, nghiên cứu và phát triển chuyên môn của giáo viên FPT School Millennia.
Từ những câu hỏi xuất hiện mỗi ngày trong lớp học, giáo viên có thể quan sát, phân tích và tìm kiếm những cách tiếp cận tốt hơn cho học sinh. Khi nghiên cứu được bắt đầu từ chính thực tiễn giảng dạy, những kết quả thu được cũng có khả năng quay trở lại lớp học, góp phần cải thiện trải nghiệm học tập một cách thiết thực.
Tại FPT School Millennia nói riêng và FPT Schools nói chung, giáo viên được kỳ vọng chủ động quan sát, đặt câu hỏi và tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp hơn với học sinh. Khi mỗi trăn trở trong giảng dạy có thể trở thành một đề tài nghiên cứu, những kết quả thu được sẽ quay trở lại lớp học, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và tạo ra những trải nghiệm học tập ngày càng hiệu quả, gần gũi và phù hợp hơn với từng học sinh.
