Học sinh FPT School Hải Phòng cần làm gì để sử dụng mạng xã hội an toàn?

Mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của học sinh. Facebook, TikTok, Instagram, YouTube hay các nền tảng trực tuyến giúp các bạn cập nhật thông tin, kết nối với bạn bè, học tập và khám phá nhiều nội dung mới mỗi ngày.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, không gian mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như lộ thông tin cá nhân, mất tài khoản, tin giả, đường link độc hại và các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ mất an toàn thông tin, lừa đảo trực tuyến, thông tin xấu độc trên không gian mạng, thực hiện Công văn số 5195/SGDĐT-VP ngày 17/8/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, triển khai theo Văn bản số 3421/SKHCN-TTTT ngày 05/8/2026 của Sở Khoa học và Công nghệ, FPT School Hải Phòng tổ chức tuyên truyền, phổ biến bộ “Tài liệu hướng dẫn kỹ năng sử dụng MXH an toàn trên không gian mạng”, người dùng mạng xã hội cần trang bị những kỹ năng cơ bản để bảo vệ bản thân, tài khoản và dữ liệu cá nhân khi hoạt động trên môi trường số.

Với học sinh FPT School Hải Phòng, sử dụng mạng xã hội an toàn không chỉ là biết cách bảo vệ tài khoản mà còn là hình thành thói quen suy nghĩ trước khi chia sẻ, kiểm chứng trước khi tin và chủ động trước những nguy cơ trên Internet.

1. Không chia sẻ dữ liệu cá nhân nhạy cảm trên mạng xã hội

Một trong những nguyên tắc đầu tiên khi sử dụng mạng xã hội là bảo vệ thông tin cá nhân.

Học sinh không nên tùy tiện công khai hoặc gửi cho người khác những thông tin như:

Số điện thoại, địa chỉ nhà.
Tài khoản, mật khẩu.
Thông tin tài khoản ngân hàng.
Số căn cước công dân.
Thông tin về gia đình.
Thông tin trường, lớp và lịch trình cá nhân.
Hình ảnh hoặc dữ liệu riêng tư.

Tài liệu tuyên truyền cũng lưu ý rằng thông tin về trẻ em có thể bao gồm hình ảnh cá nhân, số điện thoại, địa chỉ, thông tin về trường lớp, kết quả học tập và các mối quan hệ bạn bè. Đây đều là những dữ liệu cần được bảo vệ.

Hãy nhớ: Một thông tin được đăng lên Internet có thể rất khó kiểm soát hoàn toàn sau khi đã được chia sẻ.

2. Cẩn trọng với link lạ, mã QR và những lời mời hấp dẫn

“Bạn vừa trúng thưởng!”, “Nhận học bổng ngay!”, “Bấm link để nhận quà”, “Cơ hội việc làm lương cao”… Những lời mời hấp dẫn xuất hiện trên mạng xã hội có thể khiến người dùng tò mò và nhanh chóng nhấp vào đường link.

Tài liệu tuyên truyền chỉ ra nhiều thủ đoạn lừa đảo phổ biến như giả mạo người quen, thông báo trúng thưởng – nhận quà, gửi link hoặc hình ảnh độc hại, giả mạo bán hàng, giả mạo tuyển dụng và lừa đảo trên Facebook, Zalo.

Đặc biệt, những đường link được gửi trong các nhóm hoặc phần bình luận có thể dẫn đến trang giả mạo, yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản hoặc cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc.

Học sinh FPT School Hải Phòng nên làm gì?

Không vội bấm – Không vội tin – Không cung cấp thông tin.

Trước khi truy cập một đường link hoặc quét mã QR, hãy kiểm tra:

Link có đến từ nguồn chính thống hay không?
Trang web có địa chỉ đáng tin cậy không?
Nội dung có dấu hiệu bất thường, giật gân hay thúc giục không?
Có yêu cầu nhập mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin cá nhân không?

Nếu nghi ngờ, hãy dừng lại và hỏi người lớn, thầy cô hoặc người có chuyên môn.

3. Sử dụng Wi-Fi công cộng một cách thận trọng

Wi-Fi miễn phí tại quán cà phê, khách sạn, sân bay, trung tâm mua sắm… mang lại sự thuận tiện nhưng không phải mạng Wi-Fi nào cũng an toàn.

Khi sử dụng Wi-Fi công cộng, học sinh nên hạn chế thực hiện các thao tác quan trọng như đăng nhập tài khoản ngân hàng hoặc cung cấp những thông tin nhạy cảm.

Một số nguyên tắc đơn giản cần ghi nhớ:

Kiểm tra đúng tên mạng Wi-Fi trước khi kết nối.
Không tùy tiện kết nối với những mạng Wi-Fi không rõ nguồn gốc.
Hạn chế đăng nhập các tài khoản quan trọng trên mạng công cộng.
Ưu tiên sử dụng dữ liệu di động khi thực hiện giao dịch hoặc truy cập thông tin nhạy cảm.
Đăng xuất tài khoản sau khi sử dụng thiết bị công cộng.

Tài liệu cũng khuyến nghị người dùng hạn chế sử dụng các điểm truy cập Wi-Fi công cộng và chú ý bảo vệ tài khoản khi kết nối Internet.

4. Bảo vệ tài khoản bằng mật khẩu mạnh và xác thực hai bước

Tài khoản mạng xã hội không chỉ lưu giữ hình ảnh, tin nhắn mà còn chứa nhiều thông tin cá nhân. Khi tài khoản bị chiếm quyền, kẻ xấu có thể sử dụng tài khoản đó để tiếp tục lừa đảo bạn bè, người thân.

Vì vậy, học sinh nên:

Tạo mật khẩu mạnh.
Mật khẩu nên kết hợp chữ, số và ký tự đặc biệt; tránh sử dụng những thông tin dễ đoán như ngày sinh, số điện thoại hoặc tên cá nhân.
Không sử dụng một mật khẩu cho nhiều tài khoản.
Nếu một tài khoản bị lộ mật khẩu, những tài khoản khác sử dụng cùng mật khẩu cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Bật xác thực hai bước (2FA). Đây là một lớp bảo vệ bổ sung cho tài khoản, giúp giảm nguy cơ bị truy cập trái phép.
Không đăng nhập tài khoản trên thiết bị lạ. Nếu bắt buộc phải sử dụng thiết bị công cộng hoặc thiết bị của người khác, hãy đăng xuất hoàn toàn sau khi sử dụng.

Tài liệu hướng dẫn cũng nhấn mạnh việc không truy cập các liên kết lạ và thường xuyên cập nhật phần mềm bảo mật để phòng tránh nguy cơ mất tài khoản.

5. Suy nghĩ trước khi chia sẻ và kiểm chứng trước khi tin

Không phải thông tin nào xuất hiện trên mạng xã hội cũng là sự thật.

Theo tài liệu tuyên truyền, tin giả có thể là những thông tin sai sự thật, thông tin hoàn toàn hư cấu hoặc những nội dung có một phần sự thật nhưng bị phóng đại, thiếu kiểm chứng.

Một trong những cách quan trọng để nhận diện thông tin là phân biệt giữa “sự kiện” và “quan điểm”. Sự kiện hướng đến thông tin khách quan, trong khi quan điểm có thể tìm cách tác động đến suy nghĩ của người đọc.

Vì vậy, trước khi nhấn “Chia sẻ”, hãy tự hỏi: Nguồn tin này có đáng tin không? Nội dung đã được kiểm chứng chưa? Việc chia sẻ có thể gây ảnh hưởng đến người khác không?

Một cú nhấn nút chỉ mất vài giây, nhưng hậu quả của việc lan truyền thông tin sai lệch có thể kéo dài rất lâu.

6. Đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng các nền tảng AI

Bên cạnh mạng xã hội, các nền tảng AI ngày càng được học sinh sử dụng để hỗ trợ học tập, tìm kiếm thông tin và sáng tạo nội dung.

AI mang lại nhiều tiện ích nhưng học sinh cũng cần đặc biệt chú ý đến an toàn thông tin.

Khi sử dụng các công cụ AI, không nên đưa vào hệ thống những dữ liệu cá nhân hoặc thông tin nhạy cảm như:

Mật khẩu tài khoản.
Mã OTP.
Số căn cước công dân.
Thông tin tài khoản ngân hàng.
Dữ liệu riêng tư của bản thân và người khác.
Những tài liệu nội bộ hoặc thông tin không được phép chia sẻ.

Nguyên tắc đơn giản là: AI có thể hỗ trợ học tập, nhưng dữ liệu cá nhân vẫn cần được bảo vệ.

7. Nếu vô tình nhấp vào link độc hại, cần làm gì?

Không phải ai cũng có thể nhận biết chính xác mọi đường link nguy hiểm. Vì vậy, nếu chẳng may truy cập vào một liên kết đáng ngờ, học sinh cần bình tĩnh xử lý thay vì tiếp tục thao tác.

Các bước cơ bản gồm:

Bước 1: Ngắt kết nối thiết bị khỏi Internet nếu nghi ngờ thiết bị bị ảnh hưởng.

Bước 2: Thay đổi mật khẩu của tài khoản có nguy cơ bị lộ, đặc biệt nếu đã nhập mật khẩu trên trang đáng ngờ.

Bước 3: Kiểm tra và chạy chương trình quét virus đáng tin cậy trên thiết bị.

Bước 4: Báo cáo sự cố cho bộ phận phụ trách hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan.

Đây cũng là các bước xử lý được thể hiện trong nội dung tuyên truyền về cách xử lý khi vô tình nhấp vào một liên kết độc hại hoặc nghi ngờ độc hại trên không gian mạng.

An toàn trên mạng bắt đầu từ những thói quen nhỏ

Sử dụng mạng xã hội an toàn không có nghĩa là phải tránh xa Internet. Điều quan trọng là mỗi học sinh cần biết sử dụng công nghệ một cách chủ động, có trách nhiệm và có kỹ năng tự bảo vệ mình.

Tại FPT School Hải Phòng, mỗi FSchooler có thể bắt đầu từ những thói quen rất đơn giản: