‘Điểm hẹn’ của những nhà sáng chế nhí FPT Schools

Nơi ươm mầm những ý tưởng sáng tạo

Tiếng chuông tan trường vang lên, nhưng các thành viên đội NovaRise vẫn chưa vội về nhà. Điểm hẹn quen thuộc của các em là phòng lab STEM Robotics, nơi những mô hình robot, bản thiết kế và dòng lệnh lập trình còn dang dở đang chờ được hoàn thiện.

Không riêng NovaRise, phòng lab ấy của Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng là điểm đến quen thuộc của nhiều nhóm học sinh yêu công nghệ. Sau giờ học, các em lại tìm đến đây để mày mò, thử nghiệm những ý tưởng của riêng mình.

Nguyễn Hữu Phong (bên phải) cùng Phan Vĩnh Khang hào hứng với thử nghiệm mới.

Phạm Phương Linh (lớp 9A9) kể, cứ có thời gian rảnh, ghé qua đây là gần như chắc chắn sẽ gặp những người bạn trong nhóm của mình đang say sưa nghiên cứu.

Điều khiến Phương Linh yêu thích căn phòng không chỉ là thiết bị hay robot, mà còn là bầu không khí thoải mái, yên tĩnh, nơi ai cũng tập trung vào việc mình yêu thích. Quan trọng hơn, em và các bạn tìm thấy niềm vui khi cùng nhau chứng kiến ý tưởng của mình dần thành hình sản phẩm.

Căn phòng ấy không chỉ mở cửa trong giờ học chính khóa hay dành riêng cho các đội tuyển. Nguyễn Hữu Phong (lớp 9A4) thậm chí có lần xin bố mẹ đưa đến trường vào Chủ nhật, chỉ để hoàn thiện phần mạch điện còn dang dở từ những buổi học trong tuần.

Các thành viên đội NovaRise cùng thầy giáo nghiên cứu cải tiến sản phẩm.

Đáp lại niềm say mê ấy, nhà trường luôn mở cửa để học sinh sử dụng phòng lab ngoài giờ học, khuyến khích các em mạnh dạn thử nghiệm ý tưởng, kiên trì cải tiến những sản phẩm chưa hoàn thiện và tiếp tục hành trình khám phá cùng bạn bè, thầy cô.

Theo cô Nguyễn Thị Kiều Ngân, Phó Giám đốc Hệ thống Phổ thông FPT kiêm Giám đốc điều hành Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng, giá trị của một môi trường giáo dục không chỉ nằm ở cơ sở vật chất, mà còn ở cảm giác thuộc về của học sinh. Một phòng công nghệ hiện đại chỉ thực sự có ý nghĩa khi các em muốn bước vào, được tự do khám phá và có thầy cô sẵn sàng đồng hành.

Dùng công nghệ giải bài toán từ cuộc sống

Những ngày gắn bó với phòng lab cũng nuôi dưỡng 4 thành viên NovaRise không ngừng đặt câu hỏi về các vấn đề trong cuộc sống, tìm cách vận dụng công nghệ để giải quyết những điều các em quan sát được.

Trong một chuyến tìm hiểu thực tế tại bệnh viện, nhóm cùng thầy Nguyễn Thành Tú, giáo viên hướng dẫn, nghe các em nhỏ tâm sự rằng việc tập phục hồi chức năng khá nhàm chán vì phải lặp đi lặp lại những động tác giống nhau mỗi ngày.

Lời tâm sự khiến cả nhóm trăn trở. Phương Linh đặt câu hỏi: Liệu có cách nào để các em nhỏ vừa tập vận động, vừa được chơi, từ đó có thêm động lực trong quá trình điều trị?

Phan Chí Khang (9A9) tập trung sửa lỗi hệ thống của sản phẩm.

Từ câu hỏi ấy, ý tưởng RehabPlay Arm ra đời. Bốn học sinh bắt tay phát triển thiết bị nẹp cánh tay robot trị liệu kết hợp trò chơi tương tác, hướng đến hỗ trợ trẻ em gặp khó khăn trong vận động tay. Thông qua chuyển động của cánh tay, người tập có thể tương tác với trò chơi, giúp quá trình phục hồi chức năng bớt đơn điệu.

Nhóm kết hợp thiết kế cơ khí, động cơ và công nghệ trò chơi tương tác để tạo nên thiết bị hỗ trợ bốn chuyển động: gập, duỗi, sấp và ngửa cẳng tay. Sản phẩm có chế độ tập thụ động theo góc cài đặt, chế độ chủ động gắn với trò chơi trị liệu và hệ thống web hỗ trợ theo dõi, quản lý từ xa.

Tuy nhiên, biến ý tưởng thành sản phẩm vận hành được là hành trình không ít lần thử và sai. Tại phòng lab, cả nhóm mất hàng tháng trời miệt mài với kiểm tra mạch điện, điều chỉnh cơ cấu, tính toán góc quay và sửa chương trình điều khiển mỗi khi robot chưa hoạt động như mong muốn.

Các thành viên từ phải sang, Phan Chí Khang (9A9), Nguyễn Hữu Phong (9A4), Phan Vĩnh Khang (7A7) và Phạm Phương Linh (9A9).

Phan Vĩnh Khang (lớp 7A7) nhớ mãi một lần cả nhóm gặp lỗi kỹ thuật khó giải quyết. Mải mê tìm cách khắc phục, các em ngồi miết trong phòng mà không nhận ra trời đã tối. Chỉ đến khi thầy cô mang bánh, sữa tới tiếp sức, cả nhóm mới giật mình nhận ra đã quá giờ.

Những chiếc bánh, hộp sữa giản dị là cách thầy cô tiếp thêm động lực cho học trò trong những buổi nghiên cứu kéo dài. Thầy Nguyễn Thành Tú cũng đồng hành với các em khi sản phẩm gặp “bế tắc”, thầy thường đặt những câu hỏi gợi mở, khuyến khích nhóm tự tìm nguyên nhân và thử nhiều phương án khác nhau.

“Tôi muốn học sinh hiểu rằng thất bại không có nghĩa là ý tưởng không tốt; đôi khi đó chỉ là dấu hiệu cho thấy chúng ta cần thử một cách khác”, thầy chia sẻ.

Qua từng phiên bản, RehabPlay Arm dần hoàn thiện. Cùng với đó, cách các thành viên NovaRise nhìn nhận sản phẩm cũng thay đổi. Từ chỗ chỉ quan tâm robot có vận hành được hay không, các em bắt đầu chú ý nhiều hơn đến trải nghiệm của người sử dụng: Thiết bị có thoải mái không? Trò chơi có tạo hứng thú cho người tập? Sản phẩm thực sự giúp ích gì cho những em nhỏ đang phục hồi chức năng?

Những nỗ lực ấy được đền đáp xứng đáng tại vòng chung kết Samsung Solve for Tomorrow 2026, diễn ra ngày 31/10 tại Hà Nội. Vượt qua hơn 2.900 bài dự thi trên cả nước, NovaRise xuất sắc giành giải Nhất bảng THCS.

Thành tích này còn mang về cho Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng một phòng học STEM Lab trị giá 60.000 USD do Samsung tài trợ. Đội thi cũng được Tập đoàn FPT tuyên dương, trao Bằng khen của Tổng Giám đốc FPT.

Nhà trường tổ chức biểu dương và trao Bằng khen của Tổng giám đốc FPT đến thầy và trò đạt giải.

Đến nay, Phương Linh cùng các bạn vẫn vẹn nguyên niềm vui khi nhớ lại khoảnh khắc được xướng tên. Nhưng điều khiến cô bé nhớ nhất không chỉ là giải thưởng, mà còn là hành trình chứng kiến sản phẩm của cả nhóm dần hoàn thiện qua từng ngày. Từ một ý tưởng nảy sinh sau chuyến thăm bệnh viện, RehabPlay Arm đã thành hình với mong muốn mang lại giá trị thiết thực cho các em nhỏ đang tập trị liệu.

Với cô Nguyễn Thị Kiều Ngân, điều đáng quý sau cuộc thi không chỉ là thành tích mà còn là sự trưởng thành của học trò. Các em biết quan sát những vấn đề trong cuộc sống, vận dụng kiến thức công nghệ để tìm lời giải, kiên trì trước thất bại và quan tâm đến nhu cầu của người sử dụng. Đó cũng là giá trị mà FPT Schools hướng đến khi tạo dựng môi trường học tập nơi học sinh được chủ động khám phá, làm chủ ý tưởng, còn thầy cô đóng vai trò khơi gợi và đồng hành.

Sau cuộc thi, phòng lab STEM Robotics tiếp tục rộng cửa đón những nhóm học sinh khác, với những ý tưởng mới, những bản thiết kế còn dang dở và cả những thử nghiệm chưa thành công.

Từ căn phòng ấy, hành trình sáng tạo của các em không dừng lại ở những giải thưởng, mà tiếp tục được nuôi dưỡng bằng niềm say mê khám phá và khát vọng dùng công nghệ, dùng chính những gì được học ở FPT Schools để giải quyết những vấn đề của cuộc sống xung quanh

Theo báo Chúng ta