Tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động đang trở thành mối lo phổ biến trong cuộc sống hiện đại khi thời gian sử dụng điện thoại, máy tính bảng ngày càng tăng. Loại ánh sáng này không chỉ gây mỏi mắt, khô mắt mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng tập trung và sức khỏe lâu dài. Việc nhận diện sớm 9+ tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động không thể bỏ qua giúp mỗi người chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị để bảo vệ mắt và nâng cao chất lượng sống. Cùng FPT Schools tìm hiểu ngay trong bài viết này nhé!
Ánh sáng xanh là gì?
Ánh sáng xanh là một phần của quang phổ ánh sáng nhìn thấy, có bước sóng ngắn (khoảng 380 – 500 nm) và mang năng lượng cao hơn nhiều loại ánh sáng khác. Chính đặc điểm bước sóng ngắn khiến ánh sáng xanh dễ tán xạ trong mắt, buộc mắt phải điều tiết liên tục để tập trung hình ảnh, từ đó làm tăng cảm giác mỏi mắt khi tiếp xúc trong thời gian dài.
Trong tự nhiên, ánh sáng xanh chủ yếu đến từ mặt trời và đóng vai trò tích cực đối với cơ thể. Nó giúp con người duy trì sự tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung và điều hòa đồng hồ sinh học ban ngày. Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh khi ánh sáng xanh nhân tạo xuất hiện dày đặc từ các thiết bị di động như điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay và tivi khiến mắt phải tiếp xúc quá mức so với nhu cầu sinh lý tự nhiên.
Khác với ánh sáng xanh từ mặt trời, ánh sáng xanh từ thiết bị di động thường được tiếp xúc vào buổi tối hoặc ban đêm. Thời điểm này, ánh sáng xanh có thể ức chế quá trình sản sinh melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ – dẫn đến khó ngủ, ngủ không sâu và rối loạn nhịp sinh học. Về lâu dài, việc tiếp xúc thường xuyên với ánh sáng xanh còn làm gia tăng nguy cơ suy giảm thị lực, đặc biệt ở trẻ em và người thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử cho công việc.
Hiểu rõ bản chất và đặc điểm của ánh sáng xanh là nền tảng quan trọng để đánh giá đúng tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động, từ đó xây dựng thói quen sử dụng màn hình khoa học và bảo vệ mắt hiệu quả hơn trong cuộc sống hiện đại.
Vì sao thiết bị di động phát ra nhiều ánh sáng xanh?
Thiết bị di động phát ra nhiều ánh sáng xanh chủ yếu xuất phát từ công nghệ màn hình và mục tiêu hiển thị hình ảnh trong môi trường hiện đại.
Trước hết, hầu hết điện thoại và máy tính bảng hiện nay sử dụng màn hình LED hoặc OLED. Các loại màn hình này tạo ra ánh sáng bằng đèn nền LED, trong đó ánh sáng xanh là thành phần mạnh nhất vì có năng lượng cao và hiệu suất chiếu sáng tốt. Ánh sáng xanh giúp màn hình đạt độ sáng cao, màu sắc rõ nét và tiết kiệm điện hơn so với việc tăng cường các dải ánh sáng khác.
Bên cạnh đó, ánh sáng xanh còn giúp hình ảnh trên màn hình trông sắc nét và dễ nhìn hơn trong nhiều điều kiện ánh sáng, đặc biệt là ngoài trời hoặc nơi có ánh sáng mạnh. Vì vậy, nhà sản xuất thường thiết kế màn hình ưu tiên dải ánh sáng xanh để nâng cao trải nghiệm thị giác, dù điều này vô tình làm tăng lượng ánh sáng xanh mà mắt phải tiếp xúc mỗi ngày.
Một nguyên nhân quan trọng khác nằm ở thói quen sử dụng. Thiết bị di động thường được cầm ở khoảng cách rất gần mắt và sử dụng liên tục trong thời gian dài, thậm chí vào ban đêm. Khoảng cách gần làm cường độ ánh sáng xanh tác động trực tiếp lên mắt mạnh hơn so với các nguồn sáng thông thường trong môi trường xung quanh.
Chính sự kết hợp giữa công nghệ màn hình, nhu cầu hiển thị sắc nét và thói quen dùng thiết bị kéo dài đã khiến thiết bị di động trở thành nguồn phát ánh sáng xanh đáng kể, góp phần làm gia tăng tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động đối với mắt và sức khỏe tổng thể.
>> Xem thêm: 7 Tác Hại Của Internet Và Cách Khắc Phục Để Sử Dụng Mạng Thông Minh Mỗi Ngày
Tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động
Ánh sáng xanh từ thiết bị di động không chỉ gây khó chịu tức thời mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài cho mắt và sức khỏe tổng thể. Việc tiếp xúc thường xuyên với loại ánh sáng này có thể ảnh hưởng từ thị lực, giấc ngủ đến tinh thần và làn da nếu không được kiểm soát hợp lý.
Gây mỏi mắt, khô mắt, nhức mắt
Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn và năng lượng cao, khiến mắt phải điều tiết liên tục khi nhìn màn hình ở khoảng cách gần. Việc tập trung lâu vào điện thoại làm giảm tần suất chớp mắt, dẫn đến khô mắt, cay mắt và cảm giác nhức mỏi kéo dài, đặc biệt rõ rệt sau nhiều giờ sử dụng liên tục.
Theo nhiều nghiên cứu về thị giác học, người sử dụng thiết bị di động liên tục có thể giảm tần suất chớp mắt từ mức trung bình 15 – 20 lần/phút xuống chỉ còn khoảng 5 – 7 lần/phút khi tập trung nhìn màn hình. Việc chớp mắt ít hơn khiến lớp phim nước mắt bay hơi nhanh, từ đó gây khô mắt, cộm mắt và cảm giác nhức mỏi kéo dài.
Bên cạnh đó, ánh sáng xanh có năng lượng cao buộc mắt phải điều tiết liên tục để tập trung hình ảnh ở khoảng cách gần. Thống kê cho thấy hơn 50% người thường xuyên sử dụng điện thoại và máy tính trên 6 giờ mỗi ngày gặp các triệu chứng mỏi mắt kỹ thuật số như đau mắt, nhức đầu và nhìn mờ tạm thời. Nếu tình trạng này kéo dài, mắt dễ rơi vào trạng thái quá tải, làm tăng mức độ khó chịu và giảm khả năng nhìn rõ trong sinh hoạt hằng ngày.
Nguy cơ suy giảm thị lực lâu dài
Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn và năng lượng cao, cho phép xuyên sâu vào mắt và tác động trực tiếp đến võng mạc. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiếp xúc ánh sáng xanh cường độ cao trong thời gian dài có thể gây stress oxy hóa lên tế bào võng mạc, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương thị giác theo thời gian. Tổn thương này thường diễn ra âm thầm, khó nhận biết ở giai đoạn đầu nhưng có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng nhìn rõ và độ nhạy sáng của mắt.
Theo thống kê trong các khảo sát về hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome), khoảng 60 – 70% người thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử gặp tình trạng nhìn mờ tạm thời, giảm khả năng điều tiết và mỏi mắt kéo dài. Nếu không điều chỉnh thói quen sử dụng, những biểu hiện này có thể tích tụ theo năm tháng, góp phần làm suy giảm thị lực sớm, đặc biệt ở người làm việc văn phòng và người sử dụng thiết bị di động nhiều giờ mỗi ngày.
Tăng nguy cơ cận thị ở trẻ em
Trẻ em là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt từ tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động do mắt chưa phát triển hoàn thiện và khả năng tự điều tiết còn hạn chế. Việc tiếp xúc màn hình điện thoại, máy tính bảng ở khoảng cách gần trong thời gian dài khiến mắt trẻ phải điều tiết liên tục, làm tăng áp lực lên thủy tinh thể và trục nhãn cầu – yếu tố trực tiếp liên quan đến cận thị.
Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ sử dụng thiết bị điện tử trên 2 – 3 giờ mỗi ngày có nguy cơ mắc cận thị cao hơn đáng kể so với trẻ ít tiếp xúc màn hình. Tổ chức Y tế Thế giới cũng cảnh báo tỷ lệ cận thị ở trẻ em đang gia tăng nhanh, đặc biệt tại các quốc gia châu Á, trong đó thói quen dùng thiết bị di động sớm và kéo dài được xem là một trong những nguyên nhân chính. Nếu không kiểm soát kịp thời, cận thị không chỉ xuất hiện sớm mà còn có xu hướng tiến triển nhanh hơn theo độ tuổi.
>> Xem thêm: Cận thị học đường là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh
Ức chế hormone melatonin
Melatonin là hormone quan trọng giúp điều hòa giấc ngủ, nhịp sinh học và khả năng nghỉ ngơi của cơ thể. Khi tiếp xúc với ánh sáng xanh từ thiết bị di động, đặc biệt vào buổi tối hoặc ban đêm, não bộ nhận tín hiệu nhầm lẫn rằng vẫn đang ban ngày, từ đó ức chế quá trình sản sinh melatonin. Kết quả là cơ thể khó đi vào giấc ngủ tự nhiên, giấc ngủ trở nên nông, thời gian ngủ giảm và chất lượng ngủ suy giảm.
Nghiên cứu chỉ ra rằng sử dụng thiết bị điện tử 1 – 2 giờ trước khi ngủ có thể làm giảm đáng kể nồng độ melatonin, khiến thời gian đi vào giấc ngủ kéo dài thêm 20 – 30 phút hoặc hơn. Khi tình trạng này kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái thiếu ngủ mãn tính, ảnh hưởng đến khả năng tập trung, trí nhớ, tinh thần và hiệu suất làm việc vào ngày hôm sau.
Để hạn chế ức chế melatonin, người dùng nên giảm thời gian sử dụng thiết bị vào buổi tối, bật chế độ lọc ánh sáng xanh hoặc sử dụng kính chống ánh sáng xanh. Kết hợp với việc duy trì thói quen ngủ – thức đều đặn, các biện pháp này giúp bảo vệ chất lượng giấc ngủ và ổn định nhịp sinh học hiệu quả.
Rối loạn nhịp sinh học
Nhịp sinh học là đồng hồ tự nhiên giúp cơ thể phân biệt rõ thời gian thức – ngủ, làm việc – nghỉ ngơi. Khi tiếp xúc ánh sáng xanh từ thiết bị di động vào buổi tối hoặc ban đêm, cơ thể dễ bị “đánh lừa” rằng vẫn đang ban ngày, làm gián đoạn quá trình chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi tự nhiên.
Các nghiên cứu về giấc ngủ chỉ ra rằng việc tiếp xúc ánh sáng xanh vào ban đêm có thể kéo dài thời gian trì hoãn giấc ngủ từ 1 đến 3 giờ, khiến người dùng khó ngủ đúng giờ, giấc ngủ nông và dễ tỉnh giữa đêm. Hệ quả là cơ thể cảm thấy mệt mỏi, uể oải và giảm năng lượng vào ngày hôm sau.
Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, nhịp sinh học bị rối loạn lâu dài sẽ tác động tiêu cực đến nhiều hệ cơ quan. Hệ miễn dịch suy giảm, cân bằng nội tiết bị rối loạn, nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa, tim mạch và rối loạn tâm lý tăng cao. Những người có thói quen sử dụng điện thoại trước khi ngủ hoặc làm việc trong môi trường ánh sáng yếu vào ban đêm đặc biệt dễ gặp tình trạng này, làm giảm sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống.
Giảm khả năng tập trung, dễ căng thẳng
Ánh sáng xanh không chỉ tác động đến mắt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của não bộ. Việc tiếp xúc màn hình liên tục khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái kích thích, làm não khó duy trì sự tập trung trong thời gian dài. Điều này đặc biệt rõ rệt ở người làm việc văn phòng hoặc học sinh, sinh viên thường xuyên sử dụng thiết bị di động để học tập và làm việc.
Nhiều khảo sát cho thấy người sử dụng thiết bị điện tử trên 6 – 8 giờ mỗi ngày có xu hướng giảm khả năng tập trung và dễ rơi vào trạng thái căng thẳng tinh thần. Khi não bộ không được nghỉ ngơi đúng cách, mức độ stress tăng cao, dễ cáu gắt, mệt mỏi và giảm hiệu suất làm việc.
Về lâu dài, tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động không chỉ làm giảm hiệu suất học tập và làm việc mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần tổng thể. Não bộ liên tục trong trạng thái kích thích có thể làm tăng nguy cơ stress mãn tính, suy giảm khả năng ra quyết định, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc và ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.
Ảnh hưởng đến trí nhớ, hiệu suất học tập và làm việc
Việc tiếp xúc ánh sáng xanh từ thiết bị di động trong thời gian dài, đặc biệt vào buổi tối, làm suy giảm chất lượng giấc ngủ – yếu tố then chốt quyết định khả năng ghi nhớ và xử lý thông tin của não bộ. Khi não không được nghỉ ngơi đầy đủ, quá trình củng cố trí nhớ và tái tạo năng lượng cho ngày hôm sau bị gián đoạn.
Thiếu ngủ kéo dài có thể làm giảm từ 20 – 40% khả năng ghi nhớ và tập trung, khiến người học và người đi làm dễ quên, khó tiếp thu kiến thức mới và xử lý công việc chậm hơn. Hiệu suất học tập và làm việc vì thế suy giảm rõ rệt, kèm theo cảm giác uể oải, thiếu động lực và giảm khả năng sáng tạo nếu tình trạng tiếp xúc ánh sáng xanh kéo dài không được kiểm soát.
Ngoài ra, khi não bộ không được nghỉ ngơi đúng cách, trạng thái uể oải, căng thẳng tinh thần và giảm động lực trở nên phổ biến, tạo thành vòng lặp tiêu cực: mất ngủ → giảm tập trung → hiệu suất thấp → căng thẳng → giấc ngủ tiếp tục kém. Việc kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị, giảm ánh sáng xanh vào buổi tối và duy trì giấc ngủ đủ chất lượng là cách quan trọng để bảo vệ trí nhớ và nâng cao hiệu suất học tập, làm việc lâu dài.
Đau đầu, stress khi sử dụng thiết bị liên tục
Việc tiếp xúc ánh sáng xanh trong thời gian dài khiến mắt và hệ thần kinh phải hoạt động liên tục, tạo áp lực lớn lên vùng đầu và cổ vai gáy. Khi mắt bị mỏi và điều tiết quá mức, các cơ quanh hốc mắt và trán dễ co thắt, từ đó gây ra cảm giác đau đầu âm ỉ hoặc đau đầu căng thẳng, đặc biệt sau nhiều giờ sử dụng điện thoại hoặc máy tính không nghỉ.
Các nghiên cứu về sức khỏe kỹ thuật số chỉ ra rằng người sử dụng thiết bị điện tử trên 6 – 8 giờ mỗi ngày có nguy cơ gặp các triệu chứng đau đầu và căng thẳng tinh thần cao hơn 2 – 3 lần so với người dùng ít hơn 2 giờ mỗi ngày. Stress tích tụ kéo dài gây ảnh hưởng đến tâm trạng, làm giảm khả năng tập trung và hiệu suất làm việc.
Đồng thời, não bộ khó đi vào trạng thái nghỉ ngơi, dẫn đến giấc ngủ kém chất lượng và vòng lặp tiêu cực: mệt mỏi → căng thẳng → đau đầu → stress tăng, hình thành các vấn đề sức khỏe lâu dài nếu không điều chỉnh thói quen.
>> Xem thêm: 10+ cách dạy trẻ bị mất tập trung giúp con học tập hiệu quả hơn
Đẩy nhanh quá trình oxi hóa với làn da
Ánh sáng xanh từ thiết bị di động không chỉ tác động lên mắt mà còn xuyên sâu vào da, đặc biệt là vùng mặt, cổ và tay – những khu vực thường tiếp xúc gần với màn hình. Khi ánh sáng xanh tiếp xúc với da, nó có khả năng tạo ra các gốc tự do (reactive oxygen species – ROS), làm tổn hại đến cấu trúc tế bào, phá vỡ collagen và elastin – hai thành phần chính giữ cho da săn chắc, đàn hồi và mịn màng. Quá trình này gọi là oxy hóa da, vốn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến lão hóa sớm.
Nghiên cứu của các chuyên gia da liễu chỉ ra rằng tiếp xúc ánh sáng xanh khoảng 2 – 4 giờ mỗi ngày trong thời gian dài có thể tăng nguy cơ lão hóa da sớm đến 20 – 30% so với những người ít tiếp xúc. Biểu hiện thường thấy bao gồm da sạm màu, xuất hiện nếp nhăn li ti, kém đàn hồi, và tình trạng da nhạy cảm tăng cao.
Hơn nữa, ánh sáng xanh còn có thể tăng mức độ viêm và căng thẳng oxy hóa trên da, khiến các sản phẩm chăm sóc da chống lão hóa kém hiệu quả hơn nếu không kết hợp biện pháp bảo vệ như kem chống nắng, dưỡng ẩm và hạn chế tiếp xúc màn hình quá gần. Điều này chứng tỏ rằng, tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động không chỉ ảnh hưởng đến mắt mà còn âm thầm đẩy nhanh quá trình lão hóa da theo thời gian.
Những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ ánh sáng xanh
Ánh sáng xanh từ thiết bị di động và màn hình máy tính ảnh hưởng đến hầu hết mọi người, nhưng một số nhóm đặc biệt dễ chịu tác động nặng nề hơn do thói quen sử dụng và đặc điểm sinh lý.
Nhân viên văn phòng, người làm việc online
Nhóm nhân viên văn phòng và người làm việc online là đối tượng dễ chịu tác động nặng nề từ ánh sáng xanh, vì họ phải tiếp xúc màn hình máy tính, điện thoại và các thiết bị số trong nhiều giờ liên tục mỗi ngày. Việc nhìn màn hình lâu khiến mắt phải điều tiết liên tục, gây mỏi mắt, khô mắt, nhức đầu và giảm khả năng tập trung.
Ngoài ra, ánh sáng xanh còn tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và nhịp sinh học, khiến não bộ luôn ở trạng thái kích thích, dẫn đến stress, căng thẳng tinh thần, giấc ngủ kém chất lượng. Những người làm việc trước màn hình trên 6 – 8 giờ mỗi ngày có nguy cơ mỏi mắt, giảm tập trung và căng thẳng cao hơn 2 – 3 lần so với những người dùng ít hơn 2 giờ.
Để giảm thiểu tác hại, nhóm này nên nghỉ giải lao định kỳ, điều chỉnh độ sáng màn hình, sử dụng kính lọc ánh sáng xanh và hạn chế dùng thiết bị điện tử vào buổi tối, giúp bảo vệ mắt, duy trì tập trung và giảm căng thẳng.
Trẻ em và học sinh
Trẻ em và học sinh là nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm với ánh sáng xanh do mắt và não bộ vẫn đang trong quá trình phát triển. Việc tiếp xúc thường xuyên với màn hình điện thoại, máy tính bảng hay máy tính trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục, dẫn đến mỏi mắt, khô mắt, nhức mắt, đồng thời tăng nguy cơ cận thị sớm.
Ánh sáng xanh còn ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ bằng cách ức chế hormone melatonin, khiến nhịp sinh học bị rối loạn. Hậu quả là trẻ khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu và mệt mỏi vào ngày hôm sau. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mắt mà còn làm giảm khả năng tập trung, trí nhớ và hiệu suất học tập, lâu dài có thể tác động đến sự phát triển trí tuệ và thể chất.
Để bảo vệ trẻ, phụ huynh nên giới hạn thời gian sử dụng thiết bị, giữ khoảng cách an toàn giữa mắt và màn hình, bật chế độ lọc ánh sáng xanh, và duy trì giờ đi ngủ cố định. Việc này giúp hạn chế tác hại của ánh sáng xanh, bảo vệ thị lực và nhịp sinh học của trẻ.
Người thường xuyên dùng điện thoại trước khi ngủ
Những người có thói quen dùng điện thoại ngay trước khi đi ngủ chịu tác động nặng nề từ ánh sáng xanh, đặc biệt là ức chế hormone melatonin – hormone giúp điều hòa giấc ngủ. Khi melatonin bị giảm, cơ thể khó đi vào giấc ngủ, giấc ngủ trở nên nông, thời gian ngủ giảm và chất lượng giấc ngủ suy giảm.
Hậu quả là mệt mỏi, giảm tập trung, căng thẳng và hiệu suất làm việc giảm vào ngày hôm sau. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể dễ rơi vào vòng lặp tiêu cực: thiếu ngủ → stress → giảm tập trung → mệt mỏi → tiếp tục khó ngủ.
Để giảm thiểu tác hại, người dùng nên hạn chế sử dụng điện thoại 1 – 2 giờ trước khi ngủ, bật chế độ lọc ánh sáng xanh hoặc sử dụng kính chống ánh sáng xanh, kết hợp với việc duy trì thói quen ngủ – thức cố định. Những biện pháp này giúp ổn định nhịp sinh học, cải thiện chất lượng giấc ngủ và bảo vệ sức khỏe tổng thể.
Cách hạn chế tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động
Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng và máy tính có thể gây ra nhiều vấn đề về mắt, giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Nhưng bằng một số biện pháp đơn giản, bạn có thể giảm thiểu tác hại hiệu quả.
Điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị
Việc tiếp xúc liên tục với màn hình điện thoại, máy tính bảng hay máy tính là nguyên nhân chính gây ra mỏi mắt, căng thẳng thần kinh và rối loạn nhịp sinh học. Để hạn chế tác hại của ánh sáng xanh, việc điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị là bước quan trọng nhất.
Người dùng nên giới hạn thời gian sử dụng thiết bị di động, đặc biệt vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, để cơ thể có thời gian sản sinh melatonin và chuẩn bị cho giấc ngủ. Nên áp dụng quy tắc nghỉ giải lao 5 – 10 phút sau mỗi 1 – 2 giờ sử dụng, kết hợp việc nhìn ra xa hoặc tập các bài tập mắt đơn giản để giảm mỏi cơ mắt.
Ngoài ra, giữ khoảng cách an toàn từ 40 – 50 cm giữa mắt và màn hình, đặt màn hình ngang tầm mắt hoặc hơi thấp hơn để giảm áp lực lên cổ, vai và mắt cũng là cách hiệu quả để bảo vệ thị lực và giảm căng thẳng khi sử dụng thiết bị lâu dài.
Sử dụng chế độ lọc ánh sáng xanh
Hầu hết các thiết bị di động và máy tính hiện nay đều được trang bị chế độ lọc ánh sáng xanh (Blue Light Filter, Night Shift, Eye Comfort Mode). Chế độ này giúp giảm lượng ánh sáng xanh phát ra từ màn hình, đặc biệt vào buổi tối, từ đó giảm mỏi mắt, hạn chế ức chế hormone melatonin và bảo vệ nhịp sinh học.
Khi bật chế độ lọc ánh sáng xanh, màn hình sẽ hiển thị màu ấm hơn, giảm tông xanh dương – ánh sáng chính gây rối loạn giấc ngủ. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, phù hợp cho cả học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng thường xuyên sử dụng thiết bị vào buổi tối.
Để tối ưu hiệu quả, người dùng nên kết hợp chế độ lọc ánh sáng xanh với việc giảm độ sáng màn hình, nghỉ giải lao định kỳ và duy trì khoảng cách an toàn từ mắt đến màn hình. Đây là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để giảm tác hại lâu dài của ánh sáng xanh đối với mắt và sức khỏe.
Đeo kính chống ánh sáng xanh
Kính chống ánh sáng xanh là giải pháp bảo vệ mắt hiệu quả, đặc biệt dành cho những người dành nhiều giờ trước màn hình điện thoại, máy tính hoặc máy tính bảng. Loại kính này được trang bị lớp tráng đặc biệt giúp lọc bớt ánh sáng xanh trước khi đi vào mắt, giảm nguy cơ mỏi mắt, căng thẳng thần kinh và nhức đầu.
Sử dụng kính chống ánh sáng xanh còn giúp hạn chế ức chế hormone melatonin, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và ổn định nhịp sinh học, đặc biệt khi dùng thiết bị vào buổi tối. Đây là biện pháp phù hợp với học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng và bất kỳ ai thường xuyên tiếp xúc màn hình trong thời gian dài.
Để đạt hiệu quả tối ưu, người dùng nên kết hợp kính chống ánh sáng xanh với nghỉ giải lao định kỳ, điều chỉnh độ sáng màn hình và duy trì khoảng cách an toàn từ mắt đến màn hình. Việc này giúp bảo vệ mắt lâu dài, giảm mỏi mắt và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Chăm sóc và bảo vệ mắt hàng ngày
Để giảm thiểu tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động, việc chăm sóc và bảo vệ mắt hàng ngày là điều không thể bỏ qua. Khi tiếp xúc màn hình liên tục, tần suất nháy mắt giảm, gây khô mắt, mỏi mắt và khó chịu. Vì vậy, người dùng nên nghỉ mắt 5 – 10 phút sau mỗi 1 – 2 giờ làm việc, nhìn ra xa hoặc thực hiện các bài tập mắt đơn giản như xoay mắt, tập trung vào các điểm khác nhau, giúp thư giãn cơ mắt và tăng khả năng điều tiết.
Ngoài ra, chế độ ăn giàu vitamin A, C, E, kẽm, lutein, zeaxanthin và omega-3 cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ võng mạc, giảm oxy hóa tế bào mắt và phòng ngừa thoái hóa điểm vàng. Việc rửa mắt bằng nước sạch hoặc nhỏ mắt khi cần thiết cũng giúp làm sạch bụi bẩn, giảm khô và ngứa mắt do ánh sáng xanh.
Không chỉ vậy, việc đi khám mắt định kỳ 6 – 12 tháng một lần giúp phát hiện sớm các vấn đề về thị lực và điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị kịp thời. Khi kết hợp các biện pháp này với nghỉ giải lao định kỳ, hạn chế sử dụng thiết bị vào buổi tối và đeo kính chống ánh sáng xanh, mắt sẽ được bảo vệ toàn diện, giảm mỏi, căng thẳng và hạn chế các tác hại lâu dài từ ánh sáng xanh.
Tác hại của ánh sáng xanh từ thiết bị di động ảnh hưởng trực tiếp đến mắt, giấc ngủ, trí nhớ và sức khỏe tổng thể nếu không được kiểm soát. Bằng cách điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị, bật chế độ lọc ánh sáng xanh, đeo kính bảo vệ mắt và chăm sóc mắt hàng ngày, bạn có thể giảm thiểu các tác hại này, bảo vệ thị lực và duy trì sức khỏe lâu dài trong kỷ nguyên số.
